Metehan’dan Mehmetçiğe uzanan bu kronoloji, Türk devlet geleneğinin yalnızca ardışık siyasi yapılarla değil; ortak bir hafıza, süreklilik ve irade ile şekillendiğini gösterir. Orta Asya bozkırlarında teşekkül eden ilk devlet anlayışından başlayarak, töreye dayalı yönetim, adalet fikri, askerî disiplin ve toplumsal dayanışma gibi temel unsurlar yüzyıllar boyunca değişen coğrafyalara taşınmıştır. Bu süreklilik, farklı adlar ve biçimler altında varlığını koruyan bir devlet aklının ve medeniyet tasavvurunun izlerini taşır.
Bu tarihsel hat, yalnızca geçmişe ait bir anlatı değil; bugünü anlamanın ve geleceği kavramanın da anahtarıdır. Kronoloji boyunca ziyaretçi, savaşlarla, göçlerle ve dönüşümlerle yoğrulan bir milletin devlet kurma tecrübesini adım adım izler. Metehan’ın temsil ettiği ilk siyasi bilinçten, Mehmetçiğin simgelediği modern vatan savunmasına kadar uzanan bu çizgi; Türk tarihinin kopuk değil, derin ve kesintisiz bir yürüyüş olduğunu ortaya koyar.
Metehandan Mehmetçiğe Türk Devletleri Tarihi
İskitler | MÖ 8. YY – MÖ 3. YY
Büyük Hun İmparatorluğu | MÖ 220 – MS 216
Batı Hun İmparatorluğu | MÖ 58 – MS 216
Avrupa Hun imparatorluğu | 375 - 469
Tabgaçlar Devleti | 386 - 550
Akhun İmparatorluğu | 420 - 557
Sabarlar | 5. VE 7. YY
I. Göktürk Devleti | 552 - 630
Avar Kağanlığı | 565 - 805
Batı Göktürk Devleti | 583 - 957
Doğu Göktürk Devleti | 583 - 630
Büyük Bulgar Devleti | 630 - 668
Hazar Kağanlığı | 630 - 969
Tuna Bulgar Devleti | 681 - 1018
II. Göktürk Devleti | 682 - 745
İtil Bulgar Devleti | 7. YY - 1236
Türgişler Devleti | 699 - 766
Türk Şahiler Devleti | 7. - 9. YY
Büyük Uygur Kağanlığı | 744 - 840
Oğuz Yabgu Devleti | 750 - 1055
Karluk Devleti | 766 - 1212
Peçenekler Devleti | 8 - 12. YY
Kırgız Kağanlığı | 840 - 1207
Karahanlılar Devleti | 840 - 1212
Kansu Uygur Devleti | 847 - 1028 / 1226
Turfan Uygur Devleti | 856 - 1209 / 1335
Tolunoğulları Devleti | 868 - 905
Şato Türkleri Devleti | 9 - 10. YY
Kuman Kıpçaklar | 9 - 13. YY
Ihşidiler | 935 - 969
Gazneliler Devleti | 963 - 1186
Büyük Selçuklu Devleti | 1037 - 1157
Kirman Selçuklu Devleti | 1048 - 1187
Anadolu Selçuklu Devleti | 1077 - 1308
Suriye Selçuklu Devleti | 1078 - 1117
Harezmşahlar Devleti | 1097 - 1231
Irak Selçuklu Devleti | 1118 - 1194
Zengi Atabeyliği | 1127 - 1250
Eyyubi Devleti | 1171 - 1250
Altın Orda Devleti | 1242 - 1502
ed-Devletü’t Türkiye Devleti | 1250 - 1517
İlhanlılar Devleti | 1256 - 1357
Devlet-i Âliyye-i Osmaniye | 1299 - 1922
Timur İmparatorluğu | 1370 - 1507
Karakoyunlu Devleti | 1380 - 1468
Akkoyunlu Devleti | 1378 - 1501
Safevi Devleti | 1501 - 1736
Babür İmparatorluğu | 1526 - 1858